Marek Nienałtowski
Herb księstwa brunszwicko-oleśnickiego
Przyszły herb księstwa brunszwicko-oleśnickiego pojawił się po raz pierwszy na medalu z okazji ślubu Fryderyki Zofii Karoliny Augusty - córki ostatniego księcia wirtemberskiego z linii oleśnickiej - z Fryderykiem Augustem, welfem z linii brunszwicko-lüneburskiej.
![]() |
Medal wybity z okazji ślubu. Na nim pokazano przyszły herb księstwa brunszwickiego i oleśnickiego w postaci jakby ukłonu heraldycznego, który na tym medalu miał pokazać mariaż przedstawicieli obu księstw |
Po przybyciu do Oleśnicy w 1792 r. książę poleca wykonać 3 medale (jeden niedostępny) dotyczących przyjęcia hołdu od Stanów Oleśnickich i ponadto umieścić na na ganku skrzydła południowego płaskorzeźbę z herbem księstwa brunszwicko-oleśnickiego (Braunschweig-Oels) wraz z sentencją. Herb ten już nie istnieje, został zniszczony po 1947 r. Z widokówki można tylko wnioskować o miejscu jego usytuowania.
Herb ten potem znalazł się w exlibrisie umieszczonym w książce ufundowanej przez księcia dla oleśnickiej Biblioteki Łańcuchowej oraz w książkach Biblioteki Zamkowej. Niżej z prawej pokazano ten herb już w kolorach (biały koń w prawo, na czerwonym tle, wspięty na dwóch nogach; czarny orzeł ze zwrotem w prawo na złotym tle ze srebrną przepaską sierpową z krzyżem przez pierś i skrzydła. Oba herby zwieńczone mitrą książęcą, cztero-kabłąkową.
![]() |
![]() |
Exlibris księcia Fryderyka Augusta - księcia brunszwicko-oleśnickiego, umieszczony w książce Biblioteki Łańcuchowej oraz w tysiącach innych w Bibliotece Książęcej |
Herb stosowany w latach 1792-1884 roku. Nie udało się uzyskać dobrego rysunku konia. Jak znajdę - uzupełnię. |
Mieszkańcy księstwa znali ten herb, gdyż znajdował się nad wejściem do wszystkich budynów zarządców folwarków książecych. Niżej pokazano cztery z nich.
Pan Piotr Jeszke przysłał zdjęcia, z których wynika, że podobny herb znajduje się na elewacji domu, w którym mieszkał kiedyś zarządca dóbr [1], [2] w Szczodrem. Dziękuję!. Podobne herby zachowały się w wielu starych budowlach byłego księstwa oleśnickiego. Pan Andrzej Łętos przysłał (dziękuję!) zdjęcie herbu w formie zapewne odlewu metalowego, umieszczonego na domu w Wojciechowie k. Bierutowa.
![]() |
![]() |
Herb na domu zarządcy dóbr w Szczodrem |
Herb z rządcówki w Wojciechowie k. Bierutowa, chyba najdroższy w wykonaniu |
![]() |
![]() |
Herb z 1822 r. z rządcówki w Januszkowicach. Ze zbiorów P. Oszczanowskiego. Płyta zaginęła po 1995 r. |
Herb z 1821 r. z rządcówki w Dobroszycach |
Te cztery herby wskazują, że na domach poszczególnych zarzadców folwarków (majątków) wisiały herby księstwa. Na budynku zarządcy w Januszkowicach - poniżej herbu "brunszwickiego" wisiał herb "wirtemberski" z 1662 r. Oba podobno zniknęły.
Literatura:
1.
https://olesnica.org/MedaleOlesnickie.htm
2. Wirtembergowie książęta na Oleśnicy, Bierutowie i Dobroszycach. Oleśnica 2019
Beschreibung der am 31. August und 1. September 1793. zu Oels geschehenen Huldigung Sr. Hochfürstlichen Durchlaucht, des Herrn Herzogs Friedrich August von Braunschweig-Oels und der dabey vorgefallenen Feierlichkeiten Verleger Ludwig Erscheinungsort Oels Erscheinungsdatum 1793 Umfang 102 S.
Od autora • Lokacja miasta • Oleśnica piastowska • Oleśnica Podiebradów • Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów • Oleśnica po 1885 r. • Zamek oleśnicki • Kościół zamkowy • Pomniki • Inne zabytki
Fortyfikacje • Herb Oleśnicy • Herby księstw • Drukarnie • Numizmaty • Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica • Wojsko w Oleśnicy • Walki w 1945 roku • Renowacje zabytków
Biografie znanych osób • Zasłużeni dla Oleśnicy • Artyści oleśniccy • Autorzy • Rysowali Oleśnicę
Fotograficy • Wspomnienia osadników • Mapy • Co pod ziemią? • Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie • Recenzje • Bibliografia • Linki • Zauważyli nas • Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki • Fotografie miasta • Rysunki • Odeszli • Opisy wybranych miejscowości
CIEKAWOSTKI • ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI