Marek Nienałtowski
Oleśnica dawniej. Piękno dostrzeżone przez artystów

Niżej pokazano nieco inny rysunek M. Meriana, różniący się od tego, najbardziej znanego, opublikowanego w monografii Oleśnickiej z 1930 r. Także umieszczono dwa rysunki Ch. Wincklera. Pokazano również najstarszy widok Oleśnicy Daniela Meisnera z 1620 r.

W XIX w. widoki związane z Oleśnicę stają się tematem prac wielu grafików i malarzy. Sprzyjać temu może istnienie zamku książęcego i prawdopodobnie mecenat księcia brunszwicko-oleśnickiego. Mam nadzieję, że wkrótce uzupełnię brakujące informację (autor, data itp.) dotyczące niektórych z poniższych rysunków.

Większość z pokazanych skanów grafik i obrazów, pochodzi z wystawy "Zamek oleśnicki", która odbyła się w Galerii PiMBP przy pl. Zycięstwa w Oleśnicy. Uzyskanie skanów zawdzięczam Kustoszowi wystawy - Danucie Obrębskiej-Kubik.

Sztych M. Meriana. Oleśnica - wygląd ogólny. Miedzioryt. Ilustracja do Schlesische Kern-Chronicke (1741 r.)
Inny rysunek autora

Sztych Christiana Wincklera z ok. 1700 r. Z wystawy "Zamek Oleśnicki"

Sztych Christiana Wincklera z 1730 r. Różni się znacznie w przedstawieniu wież od powyższego.
Winckler Christian (1677-1741) grafik, wydawca. Syn Gottfrieda - kupca oleśnickiego. Z wystawy "Zamek Oleśnicki"

Najstarszy i dokładny widok Oleśnicy z ok 1620 r. pochodzi z: Thesaurus Philopoliticus Daniela Meisnera, wyd. E. Kieser, Frankfurt n. Menem 1623 r.; nad górną ramką napis: Virtutis sic quqq fructus. Pod dolną dwie sentencje - w j. łacińskim i niemieckim; Z prawej rysunek tarczy herbu Oleśnicy, z lewej rysunek klejnotów, z hełmem i labrami. Miedzioryt. wymiary: 145x100 mm. Osoba na pierwszym planie trzyma berło - symbol miasta rezydencjalnego i książkę - symbol miasta oświeconego. Z Oelser Heimatkreisblatt nr 160 z 1965 r.

	Widok od strony dawnej cegielni miejskiej. Litografia E.H.Herrmann. Wydawca Aleksander Schuricht, wydrukowano w Berlinie, wydano w Oleśnicy, ok. 1850 r. przez spółkę księgarską Birkenstock und Grüneberger. Ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu - Galeria sztuki XVI-XIX w. /Grafika. Z wystawy "Zamek Oleśnicki"

Friedrich Gottlob Endler (1763-ok.1830). Widok Oleśnicy (Ansicht von Oels). Miedzioryt + akwaforta. Opublikowano w 1890 r. Ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu - Galeria sztuki XVI-XIX w. /Grafika. Z wystawy "Zamek Oleśnicki"	F.G. Endler. Zamek oleśnicki (Schlos zu Oels). Ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu - Galeria sztuki XVI-XIX w. /Grafika. Z wystawy "Zamek Oleśnicki"

Panorama Oleśnicy prawdopodobnie autorstwa C. F. Stuckarta Z: Zeitgeschichte der Städte Schlesiens, mit Abbildungen herausgegeben, von D. Christ. Friedrich Emanuel Fischer und Carl Friedrich Stuckart. 1819 r.	F.G. Endler 1809 r. Oleśnica od strony północno-zachodniej. Breslauisches Tagebuch für den Bürger und Landmann nr 11. Breslau: Kanngießer 1809

F.G. Endler. Zamek oleśnicki (Schlos zu Oels). Akwaforta z akwatintą barwną, wykonana przed rokiem 1805. Oryginał w zbiorach Działu Grafiki Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Z wystawy "Zamek Oleśnicki"	Zamek. Litografia kolorowa, ok. 1850 r. Obraz nieznanego autora. Ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu - Galeria sztuki XVI-XIX w. /Grafika. Z wystawy "Zamek Oleśnicki"

Schlos Oels in Schlesien. Drzeworyt przedstawiający zamek w Oleśnicy wykonany przez znanego legnickiego rysownika Theodora Blatterbauera (1823-1906). Drzeworyt pochodzi z Illustierte Zeitung (1884 r.). Ze zbiorów własnych Działu Dokumentów Życia Społecznego PiMBP w Oleśnicy.
	Staloryt tego samego autora i na ten sam temat. Z książki "Schlesien" wydawca Carl Fleming. Głogów. 1886 r.

Więcej starych grafik oleśnickich znajduje się w kolekcji Albrecht`a Haselbach`a (1892-1979), przechowywanej w Instytucie Herdera w Marburgu. Gdyby ktoś z czytelników strony mieszkających w Niemczech chciał je kupić w postaci skanów o rozdzielczości 300 ppi - zwrócę pieniądze.

W książce poświęconej jubileuszowi 675 rocznicy lokacji Oleśnicy, wydanej w 1930 r., znajdują się dwa cz-b zdjęcia akwarel wrocławskiego artysty Emila Frohnerta. Dodałem im kolor.

Oleśnica w akwaforcie - Helma Fischer

Na obrazie nieznanego autora z ok. 1903 r. umieszczonego w auli dawnego gimnazjum przy ul. Mickiewicza, na pierwszym planie pojawiają się nieznane widoki Przedmieścia Trzebnickiego namalowane wg XVII wiecznego miedziorytu.