Marek Nienałtowski
Krystyna Szydłowiecka

Krzysztof Szydłowiecki

Elżbieta Szydłowiecka (wpisać do przeglądarki)

Krystyna Szydłowiecka. Rysunek na podstawie rzeźby z tumby B. Mannfeld

Zofia Szydłowiecka spoczywa na płycie nagrobnej podobnie jak jej siostra Krystyna

Pierwszą żoną księcia Jana była Krystyna Katarzyna (Kachna) Szydłowiecka. Krystyna była córką Krzystofa Szydłowieckiego herbu Odrowąż, kasztelana krakowskiego, kanclerza wielkiego koronnego i Zofii z Targowiska (Podobizna ojca z prawej. Widoczny herb rodowy Krystyny). Krystyna przeżyła 37 lat. Datę 1519 r. przyjmuje jako rok urodzenia. Istnieją różnicę w poglądach na datę smierci. Krystyna zmarła 16 czerwca 1555 r. a według napisu na pomniku nagrobnym tumbowym - 17 czerwca 1556 roku. Sądzi się jednak, że rzeźbiarz "z rozpędu" dodał na tumbie po jednej kresce.
Pomysł związku małżeńskiego księcia Jana z Krystyną Szydłowiecka zrodził się jeszcze za życia jej ojca Krzysztofa, Ostateczny kontrakt małżeński podpisano 2 stycznia 1536 r.

Ślub księcia Jana z Krystyną Szydłowiecka odbył się 20 lutego 1536 r. per procurationem w Krakowie. Nie istnieje portret Krystyny. Prawdopodobnie jakieś podobieństwo może być widoczne na podstawie portretu jej znacznie młodszej siosty Elżbiety (z prawej).

Jeszcze w 1536 r. zawarto układ familijny dzielący fortunę zmarłego Krzysztofa Szydłowieckiego na trzy części. Z tego po 1/3 części na Opatowie i na Szydłowcu otrzymała Krystyna. W 1547 r. książę Jan potrzebując pieniędzy zażądał swoich należności na Szydłowcu. Otrzymał rekompensatę w wysokości 2000 złotych. Z kolei już 26 lipca 1547 r. hetman Tarnowski odkupuje od księcia część na Opatowie. Tak zakończono sprawę podziału dóbr ojczystych. Kachna w tym roku też odwiedza matkę w zamku ćmielowskim. Tam choruje. Wraca do Oleśnicy chora i zamieszkuje w zamku w Twardogórze.

Podział dóbr macierzystych po zmarłej jesienią 1556 r. Zofii z Targowiska Szydłowieckiej przeprowadzono aktem sporządzonym 1560 r. w języku polskim. Dobra obejmujące wsie Kowale, Zębocin, Żerkowice, Grębocin, Myszów, Pleszów i dwór w Krakowie podzielono na trzy części i jedną z nich otrzymał książę Karol Krzysztof jako syn nieżyjącej już Krystyny Szydłowieckiej.

Stefan Głogowski autor genealogii Podiebradów sądzi, że znaczny posag i spadek otrzymywany za żonę Krystynę w gotówce, był finansową podstawą dokonanej za księcia Jana renesansowej przebudowy zamku.

Kiedy Krystyna zmarła książę Jan ufundował w prezbiterium, przed głównym ołtarzem (nieco z prawej) kościoła zamkowego, nagrobek tumbowy z białego piaskowca z leżącymi postaciami obojga księstwa, Jana i Krystyny a prace nad nimi ukończył Jan Oslew z Wuerzburga w 1557 roku.

Na nagrobku umieszczono następujące epitafium Krystyny: SUB HOC MONUMENTO SEPULTA JACET ILLUSTRIS OMNIQUE LAUDE DIGNISS. PRINCEPS AC DOMINA D. CHRISTINA FILIA ILLUSTRIS ET INCOMPARABILIS HEROIS D: CHRISTOPHORI A. SCHIDLOWICZ CASTELANI CRACOVIEN. ETC. CONJUNX ILLUSTRISS. PRINCIPIS AC. D.D. JOANNIS DUCIS MUNSTERBERGEN IN SILESIA OLSENSIS COMITIS GLACEN: ETC. QUAE SINGULARI PIETATE AC VITAE SANCTIMONIA ET INTEGRITATE PRAEDITA, OMNIBUS, QUE VIRTUTIS ORNATISS EXISTES RELICTO VNICO FILIO CAROLO CHRISTOFORO OBIIT AN: D. MDLVI AET. SUAE: AN XXXVII DIE XVII JUNII.

Tłumaczenie:
Pod tym pomnikiem spoczywa najjaśniejsza i wszelkiej chwały godna księżna i pani, Krystyna, córka znakomitego i niezrównanego bohatera, pana Krzysztofa Szydłowieckiego, kasztelana krakowskiego itd., małżonka najjaśniejszego księcia i pana Jana, księcia ziębickiego, na Śląsku oleśnickiego, hrabiego kłodzkiego itd. Która, obdarzona wyjątkową pobożnością, świętością życia, nieskazitelnością i wszystkimi cnotami, pozostawiwszy jedynego syna Karola Krzysztofa, zmarła roku Pańskiego 1556, w wieku 37 lat, dnia 17 czerwca.

Krystyna Szydłowiecka zmarła, jak się sądzi, 16 czerwca 1555 r. w Twardogórze, pochowana 13 lipca w krypcie książęcej kościoła zamkowego w Oleśnicy. Potem obok niej złożono księcia Jana.

Literatura
Głogowski S. Genealogia Podiebradów. Gliwice 1997
Kieszkowski J. Kanclerz Krzysztof Szydłowiecki. Poznan 1912

http://www.polska.pl/miasta/bolimow/dokumenty/article.htm?id=56402

Od autora • Lokacja miasta • Oleśnica piastowska • Oleśnica Podiebradów • Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów • Oleśnica po 1885 r. • Zamek oleśnicki • Kosciół zamkowy • Pomniki • Inne zabytki
Fortyfikacje • Herb Oleśnicy • Herby księstw • Drukarnie • Numizmaty • Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica • Wojsko w Oleśnicy • Walki w 1945 roku • Renowacje zabytków
Biografie znanych osób • Zasłużeni dla Oleśnicy • Artyści oleśniccy • Autorzy • Rysowali Oleśnicę
Fotograficy • Wspomnienia osadników • Mapy • Co pod ziemią? • Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie • Recenzje • Bibliografia • Linki • Zauwazyli nas • Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki • Fotografie miasta • Rysunki • Odeszli
CIEKAWOSTKI • ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI

Stosunki między wydaną za mąż na Śląsk Krystyną a matką jej i siostrami były serdeczne, nawet czułe. Księżna Kiystyna pisuje do p. kasztelanowej, do siostry Halżuchny, przesyła im podarki, wdzięcznem przez nie przyjmowane sercem), w zamian matka, słysząc raz, że Kachna - jak księżnę w domu zwano - poszukuje różańca, szle jej w pacierze bursztynowe, jeszcze pana ojca - tyle, ile ich ma. Kiedy Krystyna powiła syna, Karola Krzysztofa, pani Zofia posyła zwierciadło, również po ojcu nieboszczyku bowiem wszyscy nie mogą się go wychwalić, a takby się sam widział w zwierciadle, że bardzo cudny - przy tej zaś sposobności dołącza Elżbietka dla siostry miodu wazeczkę, a chociaż go niewiele, ale za to biały. To znowu w jesieni 1547 roku przesyła Kachna siostrzenicy swej, Zofii Tarnowskiej (późniejszej księżnej Ostrogskiej), piękne dary, odwiedza nawet w lecie roku tego matkę w ćmielowskim zamku, ale tam zapadłszy na zdrowiu - lekarstwa wzywa.