Marek Nienałtowski
Obraz "Szarża niemieckich ułanów"?

Mieszkaniec Oleśnicy posiada poniższy obraz (gwasz), który pochodzi z byłych koszar oleśnickich (znajdował się w nich w 1945 r.) i datowany jest na 1915 r. nazwisko malarza - Sommer. Właściciel obrazu chciał wiedzieć, czy pokazani kawalerzyści to dragoni oleśniccy, stacjonujący w tych koszarach.

Widać na nim szarżę kawalerii uzbrojoną w lance. Jednak nie są to dragoni lecz ułani. Oni to bowiem, nosili widoczne nakrycie głowy, [inny żołnierz], [oficer] i byli wyposażeni w lance. Można sądzić, że obraz przedstawia atak ułanów niemieckich na wojska austriackie w 1866 r. Być może, że świadczy o tym, leżący żołnierz w białym mundurze, które nosili wówczas Austriacy.

Pokazani kawalerzyści mają hełmy przypominające pikielhauby, ale zamiast kolca wieńczyło je czworokątne denko - były to tzw "Ulanen Tschapka" [1], [2]. Nie byli to więc dragoni oleśniccy, którzy są pokazani na poniższym obrazie, wiszącym przed wojną w kasynie oficerskim przy ul. Wojska Polskiego. Jak widać - dragoni mieli na głowach pikielhauby (dragońska pikielhauba).

Oleśniccy dragoni z 8 regimentu zdobywają sztandar austriacki
w bitwie pod Nachod

Pomimo tego, że obraz przedstawia ułanów, może on mieć coś wspólnego z oleśnickimi koszarami dragonów. Pisałem o tym, że stacjonowali w nich przejściowo ułani - ci co zostali po I Wojnie Światowej z 1. Regimentu Ułanów im. Cara Aleksandra III, stacjonującego wcześniej m.in. w Miliczu oraz 2. Regimentu Ułanów im. von Katzlera z Gliwic. Resztki tych oddziałów w połączeniu z dragonami oleśnickimi i strzelcami konnymi, stanowiły podstawę powstałego w 1920 r. w Oleśnicy 8 Regimentu Kawalerii. Regiment ten został przeniesiony w 1923 r. do Brzegu.

Poniżej zdjęcie ze święta 8 Regimentu Kawalerii w Brzegu w latach 1923-1934.

Kawalerzyści w paradnych historycznych mundurach jednostek, które
weszły w skład 8 regimentu

Widoczni ułani - po 2-ch ułanów z dwóch różnych regimentów ułanów

Po 1934 r. kawalerzyści 8 regimentu byli sukcesywnie przenoszeni z Brzegu do Oleśnicy, do budowanego kompleksu koszar przy ul. Wileńskiej - tzw. Białych Koszar. W nich zapewne kultywowano tradycje ułańskie.

Ciekawostka: W latach 1807-1812 - stacjonuje w Oleśnicy szwadron 2 Śląskiego Regimentu Ułanów (pozostałe szwadrony w Górze, Żmigrodzie i Gliwicach). Po walkach w Rosji niedobitki wracają i stacjonują w Sycowie. Potem cały regiment został przeniesiony do Gliwic i okolicznych miast.

Wniosek

1. Można przyjąć, że wyżej pokazany obraz dotyczy szarży ułanów.
2. Są to najpewniej ułani niemieccy.
3. Obraz mógł trafić do budynków zajmowanych przez dragonów razem z przenoszoną jednostką ułanów w latach 1918-1923 r. i tam zachować się w zakamarkach budynków, tak jak i inne znaleziska sprzed 1945 r.
4. Mógł to być obraz pokazujący tradycje niemieckich jednostek kawalerii i wisiał w izbie pamięci lub kasynie razem z obrazami innych jednostek.
5. Nie odnalazłem w Google malarza o nazwisku Sommer, mogącego namalować ten obraz w 1915 r.
6. Ze sztandaru nie można odczytać informacji o nazwie jednostki. Także nie jestem w stanie ocenić tego po mundurach.
7. Ocena, że obraz ilustruje bitwę z 1866 r. jest tylko przypuszczeniem opartym na użyciu lanc w ataku, chociaż i w wojnie 1871/1872 używano równiez ułanów uzbrojonych w lance. Także i w I Wojnie Światowej używano lance, chociaż poniżej pokazani ułani mają tylko szable.

Niemieccy ułani wkraczają do Częstochowy (1915 ?)

Jeśli czytelnicy mogą więcej powiedzieć o tym obrazie i jego autorze - proszę o informację!

Literatura:
Deutsches Soldatenjahrbuch 1975 - Soldatenkalender v.23. Schild Verlag. Munchen-Lochhausen. s.174-193

http://www.kaisersbunker.com/gtp/ulan1.htm

Od autora • Lokacja miasta • Oleśnica piastowska • Oleśnica Podiebradów • Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów • Oleśnica po 1885 r. • Zamek oleśnicki • Kościół zamkowy • Pomniki • Inne zabytki
Fortyfikacje • Herb Oleśnicy • Herby księstw • Drukarnie • Numizmaty • Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica • Wojsko w Oleśnicy • Walki w 1945 roku • Renowacje zabytków
Biografie znanych osób • Zasłużeni dla Oleśnicy • Artyści oleśniccy • Autorzy • Rysowali Oleśnicę
Fotograficy • Wspomnienia osadników • Mapy • Co pod ziemią? • Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie • Recenzje • Bibliografia • Linki • Zauważyli nas • Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki • Fotografie miasta • Rysunki • Odeszli • Opisy wybranych miejscowości
CIEKAWOSTKI • ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI