Marek Nienałtowski
Skarby Wirtembergów z miejscowości Pokój pójdą pod młotek
27.03.2022 r.

Pani Elżbieta Gosławska z Pokoju, redaktorka Monografii Pokoju (przy pisaniu której współpracowałem) powiadamia mnie o aktualnych wydarzeniach związanych z historią tej miejscowości. Tym razem dowiedziałem się, że 30 marca 2022 r. pod młotek Domu Aukcyjnego Neumeister w Monachium pójdzie tzw. Skarb Wirtembergów, czyli ok. 600 dzieł sztuki, które zostały wywiezione z pałacu Wirtembergów w Pokoju (katalog [1]). Były one umieszczone wcześniej w 60. drewnianych skrzyniach, w których mniejsze dzieła sztuki były zawinięte w gazety z 1912 r. Więcej i ciekawie o historii Skarbu powiedział Prezes Stowarzyszenia Pokój OPP Hubert Kołodziej

https://opowiecie.info/aukcja-skarbow-wirtembergow-pokoju-startuje-monachium-juz-srode/

Również o tym napisała dyrektor Muzeum Śląska Opolskiego [4].

Pod względem historycznym można owe dzieła sztuki podzielić na trzy części związane z trzema liniami śląskich Wirtembergów na Pokoju. Mnie najbardziej interesują pozostałości po I linii - po księciu wirtembersko-oleśnickim Karolu Erdmannie. Pominąłem pozostałości po II i III linii - można je zobaczyć w katalogu aukcyjnym, chociaż nie wszystkie eksponaty zostały w nim wymienione (np. brakuje białej broni i medali - może będą w kolejnym katalogu).

Niżej z lewej wystawiony na aukcję portret Marii Zofii Wilhelminy - żony księcia Erdmanna. Po kliknięciu na nim pojawi się większy portret bez ramek, który faktycznie widnieje w tym katalogu.

Z lewej portret księżnej Marii Zofii Wilhelminy w gronostajowym płaszczu książęcym, z orderem - żony księcia wirtembersko-oleśnickiego Erdmanna, autorstwa Johanna Georga Ziesenisa. Wymiar 82x66 cm (bez ramy). Cena 10-20 tys. euro. Nic nie napisano o istnieniu sygnatury malarza. Zapewne jest to kolejna kopia. Z prawej wcześniej opisany obraz z sygnaturą, który prawdopodobnie wykorzystywano do wykonywania kopii. Być może po to, aby umieścić je w zamku oleśnickim oraz w pałacu w Pokoju. (w Pokoju zamieszkiwano latem). Obraz zakupiono za 11.700 euro.

Niżej z lewej kolejny eksponat ze Skarbu Wirtembergów.

Mało znany obraz przedstawiający księcia wirtembersko-oleśnickiego Erdmanna. Jest przepasany niebieską szarfą duńskiego Orderu Słonia. Z lewej obok mitry leży inny order - może domowy - wirtemberski. W prawej dłoni trzyma "buławę"(laskę) pułkownikowską. Lewa ręka oparta jest na hełmie z puklami piór w trzech kolorach. W dali widoczny jest pałac, który w tej postaci istniał od 1779 r. [3]. Czyli ten obraz powstał po 1779 r. i dlatego został chyba błędnie datowany w katalogu. Wymiary 145x107 cm. Cena 5-6 tys. euro. Obraz sprzedano za 6.500 euro.

Z prawej pokazałem inny podobny obraz mogący być kopią. Był on wystawiony na licytacji w Sothebys w 2018 r. i został sprzedany [2]. Jak widać był w jakiś sposób uszkodzony. Różni się on od obrazu z lewej kilkoma szczegółami. Na przykład - na płaszczu książęcym widać mniejszy haftowany order, co umożliwiło pokazanie jego w całości. Jednocześnie płaszcz przesłania część ręki i widać inne odległości piór od płaszcza. Na lewym obrazie widać, że mitra jest częściowo przysłonięta orderem, w odróżnieniu od przedstawienia na obrazie z prawej.

Oprócz obrazów do licytacji przedstawiono srebrne zastawy stołowe, wykonane przez wrocławskich złotników (na każdym są słabo widoczne ich punce). Niżej pokażę zaledwie kilka kompletów pochodzących z okresu rządów księcia Erdmanna, czyli sprzed 1792 r.


Srebrna zastawa wykonana w 1792-1793 we Wrocławiu przez Tobiasa Meyera i Gottlieba
Benjamina Vogtmanna dla księcia Erdmanna. Niestety, chyba nie doczekał ich dostarczenia, bo zmarł w końcu 1792 r.
Cena 20-30 tys. euro


Srebrne talerze w ilości 10 sztuk wykonane we Wrocławiu w latach 1746 - 1758 przez
Johanna Gottlieba Schmidta. Cena 8-12 tys. euro


Na każdym większym talerzu istniał herb księstwa witembersko-oleśnickiego i monogram księcia - CCE HZWO czyli
Carl Christian Erdmann Herzog Zu Wuerttemberg-Oels


Kolejnych 10 talerzy wykonanych we Wrocławiu w latach 1776 - 1797 (?) przez
Carla Gottfrieda Haase. Cena 8-12 tys. euro


Cztery talerze wykonane we Wrocławiu jakoby w latach 1737 - 1745 przez Christiana Kretschmera.
Podane daty mogą budzić wątpliwości, gdyż książę objął księstwo dopiero w październiku 1744 r.,
ale do 1746 r. często przebywał w Kopenhadze. Cena 4-6 tys. euro. Więcej talerzy w poniższym linku

Za 300-400 euro można kupić portret księcia Erdmanna z ok. 1780 r.
Pokazano w katalogu złoty klejnot medalowy odlany dla Sylwiusza Nimroda (z jego popiersiem) i przekazany oleśnickiemu bractwu kurkowemu z okazji uzyskaniu przez księcia tytułu króla kurkowego. Nie wiadomo czy ten medal również będzie licytowany, czy jest tylko ilustracją do tekstu

Więcej eksponatów do licytacji: https://www.neumeister.com/kunstwerksuche/kunstdatenbank/auktionnr/277/

Miejmy nadzieję, że Muzeum Śląska Opolskiego, Muzeum Narodowe we Wrocławiu i inne instytucje dokonają zakupów na miarę swoich skromnych środków. Warto zachować pamiątki z historii Śląskich Wirtembergów.

Pani Elżbieta Gosławska z Pokoju ponownie przysłała interesujące informacje. Obrazy księcia Erdmanna i jego żony Zofii kupiło Muzeum Śląskie w Goerlitz. Muzeum Śląska Opolskiego kupiło znaczną ilośść eksponatów i podobno zapełnią one nową salę - Wirtembergów (Śląskich). Więcej o eksponatach, skrzyniach, licytacji itp. na https://opowiecie.info/bedzie-sala-wirtembergow-mso/

Literatura:

  1. Katalog Skarbów Wirtembergów wystawionych na aukcję - https://www.neumeister.com/fileadmin/user_upload/pdf/PDF_Magazin_08_Hidden_Treasures_03_2022.pdf
  2. Nienałtowski M., Wirtembergowie książęta na Oleśnicy, Bierutowie i Dobroszycach, Oleśnica 2019
  3. Pokój. Monografia., Praca zbior. pod red. E. Gosławskiej, Wyd. II uzup. Pokoj 2015
  4. Wywiad z dyrektor Muzeum Śląska Opolskiego - https://opowiecie.info/skarb-wirtembergow-juz-30-marca-idzie-mlotek/

Od autora Lokacja miasta Oleśnica piastowska Oleśnica Podiebradów Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów
Oleśnica po 1885 r. Zamek oleśnicki Kościół zamkowy Pomniki Inne zabytki
Fortyfikacje Herb Oleśnicy Herby księstw Drukarnie Numizmaty Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica Wojsko w Oleśnicy Walki w 1945 roku Renowacje zabytków
Biografie znanych osób Zasłużeni dla Oleśnicy Artyści oleśniccy Autorzy Rysowali Oleśnicę
Fotograficy Wspomnienia osadników Mapy Co pod ziemią? Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie Recenzje Bibliografia Linki Zauważyli nas Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki Fotografie miastaRysunki Odeszli Opisy wybranych miejscowości
CIEKAWOSTKI ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI

 

 

https://portraits.museum-kassel.de/bildbetrachter.php?funktion=zoom&mul1=252819&sf1=&bild2=&sf2=

Ernst - J. S. Ernst - Herzogin Marie Sophie Wilhelmine von Württemberg-Oels | Auktion 931 (neumeister.com)