Fot. Wiesław Piechówka
Marek Nienałtowski
Pomnik nagrobny Karola Krzysztofa Podiebrada
|
|
|
Obok pomnika Jerzego Podiebrada znajduje się manierystyczny, marmurowy (?) pomnik nagrobny księcia ziębicko-oleśnickiego Karola Krzysztofa Podiebrada zmarłego w 1569 r. Powstał w 1579 r. z fundacji baronowej Barbary von Biberstein. Książę Karol Krzysztof był synem księcia oleśnickiego Jana Podiebrada i Krystyny Szydłowieckiej. Barbara była córką Urszuli Podiebrad (1505-1539), będącej siostrą Jana Podiebrada (miał 7 sióstr). Czyli pomiędzy Barbarą a Karolem Krzysztofem były więzy krwi - był jej bratankiem.
Istnieją wątpliwości co do wykonania pomnika z marmuru. Zdaniem niektórych rzeźbiarzy jest wykonany z piaskowca. Pomnik posiada wyraźny podział na trzy strefy widoczne dobrze wyżej.
W zwieńczeniu widoczne są dwa putta podtrzymujące mitrę książęcą.
Niżej widoczny werset biblijny: ABSUMPTA EST MORS IN VICTORIAM
"Śmierć została przyjęta za zwycięstwo"
:
Następnie widać relief ze sceną
Zmartwychwstania Chrystusa. Po bokach stoją rzeźby alegorii postaci Wiary i Nadziei.
Widoczny werset biblijny: STELLA DIFFERT A STELLA IN GLORIA, SIC ET REFURRECTIO MORTUORUM, 1. COR 15.
"(Jak) gwiazda różni się chwałą od gwiazdy,
tak i [jedno] zmartwychwstanie zmarłych [od drugiego]". Tłumaczenie [2 str.186]
Nie znam łaciny, ani biblii. dlatego przedstawiam na wszelki przypadek też wersję AI opartą na treści współczesnej biblii
Jakoby poprawna forma łacińska pierwszego wersu brzmi: Absorpta est mors in victoriam - "śmierć została pochłonięta przez zwycięstwo". To cytat biblijny z 1 Kor 15,54.
Jakoby poprawna forma drugiego wersu brzmi: Stella enim a stella differt in claritate, sic et resurrectio mortuorum. To fragment 1 Kor 15,41-42 z Wulgaty:
"Jedna gwiazda różni się od drugiej jasnością; tak też zmartwychwstanie umarłych".
Po bokach cztery putta trzymają tarcze herbowe. Od lewej księstwa oleśnickiego, dalej herb Podiebradów
(3 pasy poziome),
hrabstwa kłodzkiego (dwa łukowate skosy) i księstwa żagańskiego (głogowskiego)
- szachownica.
Pominięto herb księstwa ziębickiego - może dlatego, że Karol Krzysztof je sprzedał.
Natomiast cesarz
wyraził zgodę, aby książęta oleśniccy w linii męskiej używali
dalej tytułu książąt ziębickich
W środkowej części pomnika, w niszy ujętej z boków kolumnami, znajduje się naturalnej wielkości figura księcia w zbroi rycerskiej.
Figura księcia Karola Krzysztofa w zbroi
Poniżej figury księcia znajduje się kartusz z inskrypcją fundacyjną
Inskrypcja o następującej treści:
 [3] |
Najprześwietniejszemu księciu Karolowi Krzysztofowi, panującemu w Ziębicach i w Oleśnicy, hrabiemu kłodzkiemu itd., którego drogie doczesne ciało zrodzone z najbardziej poważanego i starożytnego rodu, zostało osłabione i w końcu złamane w samym kwiecie wieku bardziej przez zmartwienia powstałe z przeklętej chciwości lichwiarzy niż przez choroby; który to książę oddawszy cicho i pobożnie ducha Stwórcy i Zbawicielowi sam leży w pobliskim grobie, gdzie także spoczywają przodkowie i rodzice, i oczekuje ostatecznego powołania do lepszego życia; swojemu bratankowi przesławna i zacna pani Barbara, z najznakomitszego rodu hrabiowskiego Bibersteinów, dla uczczenia wiecznej pamięci Zmarłego, jak też dla uczczenia dzielności objawionej w, tak krótko trwającym życiu i dla uczczenia dość wczesnej śmierci (chyba żeby się Bogu spodobało inaczej) oraz najradośniejszej wszelako nadziei zmartwychwstania, ten pomnik pogrążona w smutku dla zbawienia wiecznego kazała postawić, co działo się w roku od Narodzenia Pańskiego 1579. Odszedł w roku 1569, dnia 17 marca, po przeżyciu 23 lat, 9 miesięcy i 23 dni. Tłumaczenie: [2 str.186] |
W dolnej strefie umieszczono herb księcia i księstwa
Herb księstwa ziębicko-oleśnickiego
Herb księcia oraz inskrypcje w dolnej części umieszczone są w ornamencie niderlandzkim tzw. okuciowym, wyglądającym jakby go wycięto w płycie blaszanej.
Inskrypcja w ornamencie niderlandzkim: Tutaj po złożeniu trosk i wielkiego ciężaru,
spoczywają ludzkie szczątki, lecz dusza cieszy się obecnością w Bogu [2. str. 186]
W inskrypcji fundacyjnej pojawiły się informacje o pobliskim grobie rodziców, wyżej wspomina się o spoczynku księcia "tutaj". Czyli najstarsza krypta Podiebradów może istnieć w pobliżu pomnika Karola Krzysztofa.
Twórca pomnika nie pozostawił swojej sygnatury. Być może był to Hans Fleiser zw. Gruyter, związany ze środowiskiem wrocławskich rzeźbiarzy, bowiem jemu historycy sztuki najczęściej przypisują autorstwo tego pomnika.
Literatura
Od autora • Lokacja miasta • Oleśnica piastowska • Oleśnica Podiebradów • Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów • Oleśnica po 1885 r. • Zamek oleśnicki • Kościół zamkowy • Pomniki • Inne zabytki
Fortyfikacje • Herb Oleśnicy • Herby księstw • Drukarnie • Numizmaty • Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica • Wojsko w Oleśnicy • Walki w 1945 roku • Renowacje zabytków
Biografie znanych osób • Zasłużeni dla Oleśnicy • Artyści oleśniccy • Autorzy • Rysowali Oleśnicę
Fotograficy • Wspomnienia osadników • Mapy • Co pod ziemią? • Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie • Recenzje • Bibliografia • Linki • Zauważyli nas • Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki • Fotografie miasta • Rysunki • Odeszli • Opisy wybranych miejscowości
CIEKAWOSTKI • ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI