Czy trzeba zmienić historię kościoła NMP i św. Jerzego?
04.08.2019 r.

Wspominając przebudowy kościoła napisałem w jego opisie "W roku 1609, czyli za czasów Karola II, (...) dobudowano nową kruchtę (...). W 1703 r. książę Chrystian Ulryk Wirtemberg funduje (...), lożę książęcą...".

Zwyczajowo książę podczas budowy loży książęcej umieszczał na niej herb swój i małżonki. Zwykle kolejny książę, szczególnie z tej samej linii, nie usuwał tego herbu, nawet gdy zmarła mu pierwsza żona i kolejny raz się ożenił. Np. książę Chrystian Ulryk umieścił herb swój i drugiej żony na ścianie kościoła nad lożą (w Bierutowie). Czyli można sądzić, że herb z loży należy do księcia budującego lożę.

Nad lożą książęcą znajduje się herb i powinien to być herb Chrystiana Ulryka, bo to on według literatury ją wybudował. W czasie gdy pisałem książkę o Wirtembergach nie było możliwości uzyskania zdjęcia loży o lepszej rozdzielczości i sprawdzenia czyj to jest herb. Dlatego napisałem, że to jest herb Chrystiana Ulryka i Zofii - jego czwartej i ostatniej żony. Pod spodem zaś napisałem (s. 119) "Ta kompozycja przypomina tę ze stalli w kościele zamkowym z 1687 r., dotyczącą Sylwiusza Fryderyka i Eleonory Karoliny. Może wykonano ją na wzór wspomnianej". Cały czas miałem na uwadze, że jest to może herb wyżej wymienionej pary i to zmieniłoby historię kościoła NMP i św. Jerzego.


Fragment zdjęcia loży książęcej z kościoła NMP i św. Jerzego.
Na loży znajduje się analogiczna kompozycja heraldyczna jak na stallach książęcych ufundowanych w 1678 r.
do kościoła zamkowego przez księcia Sylwiusza Fryderyka [1]. Jednakże nie widać szczegółów umieszczonych na tarczach herbowych

Obecnie przeglądając ponownie witrynę Instytutu Herdera w Marburgu zobaczyłem, że na bildindex.de pojawiły się zdjęcia loży o większej rozdzielczości.


Z powiększenia okazało się, że są to analogiczne herby jak niżej pokazane i należące do Sylwiusza Fryderyka i jego żony.
Źródło fotografii https://www.bildindex.de/document/obj20770837/fm94927a/?part=0


Herb księcia Sylwiusza Fryderyka i jego żony Eleonory Karoliny ze zwieńczenia prospektu organowego wykonanego w 1686 r.
Fot. Zbigniew Podurgiel [1].

Z powiększenia wynika, że na loży w kościele NMP i św. Jerzego znajduje się herb Księcia Sylwiusza Fryderyka i Eleonory Karoliny. Znaczy to, że loża nie powstała w 1703 r. a prawdopodobnie wcześniej - w latach 1680-1690.

Powstanie loży wiąże się z rozwojem komunikacji w kościele. Książe wchodził do kościoła oddzielnie niż jego poddani, tym bardziej, że do niego uczęszczała biedniejsza część wiernych, szczególnie, że był to zbór polski (polskim pastorem był Jerzy Bock - wielce zasłużony dla podtrzymania polskości mieszkańców Śląska). Tym samym należało oczekiwać, że wejście do kościoła odbywało się z kruchty i musiała być ona wówczas już piętrowa, Czyli i on mógł prawdopodobnie ją podwyższyć. Budowa loży mogła też wpłynąć na rozpoczęcie budowy empor, ale to już tylko domysły, chociaż nie wiemy kiedy empory w nim powstały.

Literatura
Nienałtowski M., Wirtembergowie. Książęta na Oleśnicy, Bierutowie i Dobroszycach. Oleśnica 2019


Od autora • Lokacja miastaOleśnica piastowskaOleśnica PodiebradówOleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów
Oleśnica po 1885 r.Zamek oleśnicki Kościół zamkowy Pomniki Inne zabytki
Fortyfikacje Herb Oleśnicy Herby księstwDrukarnie NumizmatyKsiążęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica Wojsko w Oleśnicy Walki w 1945 roku Renowacje zabytków
Biografie znanych osób Zasłużeni dla OleśnicyArtyści oleśniccy Autorzy Rysowali Oleśnicę
Fotograficy Wspomnienia osadników Mapy Co pod ziemią? Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie Recenzje • BibliografiaLinkiZauważyli nas Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki Fotografie miastaRysunki Odeszli Opisy wybranych miejscowości
CIEKAWOSTKI ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI