Widokówka, a historia wydawców Isaak`ów
20.05.2020 r.

W Oleśnicy w latach ok. 1900-1922 fotografowali i wydawali widokówki Issakowie, niekiedy podpisywali widokówki nazwiskiem Jsaak. Chyba starszy z nich A. Isaak założył ok. 1904 r. atelier Germania naprzeciw zajazdu Elysium i w pobliżu koszar Batalionu Jegrów nr 6. Z racji tego miał klientów wśród żołnierzy i bywalców zajazdu. Reklamował się w wtedy w gazecie Lokomotiwe an der Oder. Jednocześnie był właścicielem sklepu papierniczego, który wynajmował przy Ohlauerstrasse 8 (ul. 3 Maja). W nim w 1905 r. zaczął sprzedawać aparaty fotograficzne. Prawdopodobnie zakończył działalność fotograficzną w 1914 r., bo wtedy atelier Germania zajęło rodzeństwo Schultze i chyba zaprzestało używać tej nazwy. W zbiorach oleśnickich kolekcjonerów znajduje się ok. 30 widokówek przez niego wydanych, do których wykonywał również zdjęcia. Krzysztof Dziedzic pokazał w swoim najnowszym albumie 10 widokówek [1], a w poprzednim jeszcze siedem. Niektóre widokówki mają jeszcze stemple z lat 1916-1917, co mogłoby znaczyć, że nie prowadził atelier, ale wydawał widokówki, względnie zapasy widokówek sprzedawał ktoś inny. W 1921 r. już nie jest wymieniany w książce adresowej Oleśnicy.

Solo Issak (Jsaak) - może jego syn (takie miałem przeświadczenie) wydawał widokówki rzadko. Pierwsza, którą widziałem miała stempel z 1910 r., a druga z 1916, a kolejna z 1922, przy czym na ostatnich dwóch znajdował się przed nazwiskiem napis Verlag - czyli miał oficjalne wydawnictwo, za co płacił podatki. On także prowadził księgarnię i sklep papierniczy jeszcze w 1921 r. przy Ochlauerstrasse 20, czyli w hotelu Kaiserhof (obecnie Sanepid), w nim też mieszkał [2]. Obu wymieniono w książce o fotografach oleśnickich [3].

Ostatnio pojawiła się na ebay.de widokówka, która jest podpisana nazwiskiem S. Jsaak (bez Verlag), ale pokazuje sytuację z lat ok. 1900 r., co mogłoby zmieniać stosunek rodzinny obu Isaaków - może jednak byli braćmi?


Rynek oleśnicki. Wydawca Solo Jsaak. Źródło ebay.de


Zapis na rewersie widokówki

Kiedy zrobiono to zdjęcie? Najłatwiej ocenić datę wykonania po częstych zmianach w wyglądzie budynków w południowo-zachodniej pierzei - o czym już pisałem


Parada garnizonu i weteranów przed następcą tronu (z lewej - salutuje) odbyła się 26 maja 1904 r.
Budynki pierzei na dwóch widokówkach nie różnią się. Analogicznie przycięte są także korony drzew przy chodnikach z lewej
(widać to lepiej na powiększeniu). Fragment widokówki ze zbioru Adama Fedorowicza.

Z porównania obu widokówek wynika, że S. Jsaak użył zdjęcia z około 1904 r. Czy mógł je wykonać - być może tak, bo żył w 1921 r., natomiast w 1935 r. już nie jest wykazywany w spisie mieszkańców. Jest w spisie Adele Jsaak - wdowa po handlowcu mieszkająca na Gartenstrasse 14, a Solo Isaak był w książce adresowej określany jako handlowiec. Pozostaje wątpliwość, bo ją zapisano, jako Jsaak, a jego - Isaak, ponadto w 1935 r. niearyjczyków nie umieszczali w spisie mieszkańców.

Użycie w widokówce zdjęcia wykonanego w 1904 r. może świadczyć, że obaj Isaak`owie byli braćmi. Pozostaje jednak niepewność, bo mógł wykorzystać do wydania widokówki pozostawioną przez brata "kliszę" i wydać ją nawet po 1922 r. Tak więc, dalej nie wiadomo czy Solo był bratem, czy synem A. Isaaka? O tym nie pisałem w książce, natomiast pytania pojawiły się po znalezieniu powyższej widokówki.

Literatura

  1. Dziedzic K., Pozdrowienie z Oleśnicy, Oleśnica 2018
  2. Heilmann Ch., http://www.gca.ch/Genealogie/Oels/Seite_Oels_G_K.htm
  3. Nienałtowski M., Szybkowski B., Historia fotografii w Oleśnicy 1839-1944, Opole 2016

Od autora • Lokacja miastaOleśnica piastowskaOleśnica PodiebradówOleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów
Oleśnica po 1885 r.Zamek oleśnicki Kościół zamkowy Pomniki Inne zabytki
Fortyfikacje Herb Oleśnicy Herby księstwDrukarnie NumizmatyKsiążęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica Wojsko w Oleśnicy Walki w 1945 roku Renowacje zabytków
Biografie znanych osób Zasłużeni dla OleśnicyArtyści oleśniccy Autorzy Rysowali Oleśnicę
Fotograficy Wspomnienia osadników Mapy Co pod ziemią? Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie Recenzje • BibliografiaLinkiZauważyli nas Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki Fotografie miastaRysunki Odeszli Opisy wybranych miejscowości
CIEKAWOSTKI ZWIEDZANIE MIASTA BEZ PRZEWODNIKA....
NOWOŚCI